مقدمه
درد قفسه سینه یکی از شایعترین شکایات بیماران در بخشهای اورژانس و کلینیکهای قلب است. با وجود اینکه بسیاری از افراد این درد را نشانهای از بیماری قلبی میدانند، واقعیت این است که تنها ۱۰ تا ۲۰ درصد موارد منشأ قلبی دارند. بنابراین، شناخت دقیق علل مختلف این درد برای تشخیص صحیح و درمان مناسب ضروری است.
🔍علل قلبی درد قفسه سینه
مهمترین علل قلبی عبارتند از:
- ایسکمی میوکارد (مانند آنژین صدری و انفارکتوس)
- پریکاردیت (التهاب پرده اطراف قلب)
- دیسکسیون آئورت (پارگی دیواره داخلی آئورت)
⚠️ علل غیرقلبی درد سینه
درد قفسه سینه میتواند ناشی از بیش از ۱۰۰ علت مختلف باشد، از جمله:
- بیماریهای ریوی (مانند پلوریت)
- مشکلات گوارشی (مانند رفلاکس معده)
- اختلالات عضلانی-اسکلتی (مانند کاستوکندریت)
- عوامل روانتنی و اضطراب
🧠 استفاده از مدل PQRST در ارزیابی درد
برای تشخیص افتراقی درد قلبی از سایر علل، میتوان از مدل بالینی PQRST استفاده کرد:
۱. P – Provocative/Palliative
عوامل تشدید یا تسکیندهنده شامل: باد سرد، استرس، فعالیت جنسی، غذا خوردن، استراحت، خم شدن به جلو، مصرف نیتروگلیسیرین و اکسیژن.
۲. Q – Quality
کیفیت درد قلبی معمولاً به صورت: سنگین، فشاری، لهشونده، خنجری، یا احساس خفگی. در برخی منابع، به جای “Chest Pain” از “Chest Discomfort” استفاده میشود.
۳. R – Radiation
درد قلبی ممکن است به نواحی زیر انتشار یابد: فک، دندان، گردن، شانهها، بازوها، آرنج و پشت.
۴. S – Severity
شدت درد در انفارکتوس میوکارد بسیار زیاد است؛ بیمار ممکن است آن را شدیدترین درد عمر خود توصیف کند یا حتی دچار بیهوشی شود.
۵. T – Timing
مدت زمان درد:
- آنژین صدری: کمتر از ۱۵ دقیقه
- انفارکتوس میوکارد: بیشتر از ۲۰ دقیقه و مقاوم به نیتروگلیسیرین
🧪 افتراق درد قفسه سینه با سایر علل
- پلوریت: درد تیز و کوتاه که با دم تشدید میشود.
- کاستوکندریت: درد مبهم و مداوم که با فشار و تنفس تشدید میگردد.
📌 نتیجهگیری
درد قفسه سینه همیشه نشانه بیماری قلبی نیست. استفاده از مدل PQRST به پزشکان کمک میکند تا با دقت بیشتری منشأ درد را تشخیص دهند و از اقدامات غیرضروری جلوگیری کنند. در مواردی که درد شدید، طولانی و مقاوم به درمانهای اولیه باشد، باید به فکر شرایط بحرانی مانند انفارکتوس میوکارد، آمبولی ریه یا دیسکسیون آئورت بود.
